ROZPORZADZENIE MINISTRA POLITYKI SPOLECZNEJ ₁₎

z dnia 18 pazdziernika 2004 r.

w sprawie rodzin zastępczych

(Dz. U. z dnia 27 pazdziernika 2004 r.)

Na podstawie art. 78 ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spolecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 i Nr 99, poz. 1001) zarzadza sie, co nastepuje:

§ 1. Rozporzadzenie okresla:

1) sposób i zakres wspóldzialania powiatowego centrum pomocy rodzinie, zwanego dalej "centrum pomocy", z rodzinami zastepczymi;

2) tryb przygotowywania kandydatów do pelnienia funkcji i szkolenia rodzin zastepczych, ze szczególnym uwzglednieniem niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych oraz zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych;

3) zakres programowy szkolenia kandydatów do pelnienia funkcji rodzin zastepczych, prowadzenia placówek rodzinnych oraz rodzin zastepczych, w tym zakres programowy dla zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych oraz tryb zatwierdzenia programów szkolenia rodzin zastepczych;

4) zakres wspóldzialania centrum pomocy z sadem;

5) wysokosc oraz szczególowe warunki przyznawania pomocy pienieznej, o której mowa w art. 78 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spolecznej, zwanej dalej "ustawa";

6) szczególowe warunki finansowania dziecka umieszczonego w rodzinie zastepczej, w tym takze przebywajacego poza rodzina zastepcza;

7) szczególowe warunki wynagradzania zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych;

8) warunki i szczególowa wysokosc odplatnosci rodziców za pobyt ich dzieci w rodzinach zastepczych.

 

§ 2. 1. Centrum pomocy przygotowuje rodzine zastepcza na przyjecie dziecka przez:

1) udzielenie szczególowych informacji o dziecku i jego sytuacji rodzinnej oraz zapewnienie, w miare potrzeby, kontaktu z dzieckiem przed umieszczeniem go w tej rodzinie;

2) udzielenie informacji o specyficznych potrzebach dziecka, w tym o orzeczeniu o potrzebie ksztalcenia specjalnego, orzeczeniu o potrzebie udzialu w zajeciach rewalidacyjno-wychowawczych oraz koniecznosci objecia dziecka pomoca profilaktyczno-wychowawcza lub resocjalizacyjna.

2. Centrum pomocy, w przypadkach tego wymagajacych, udziela rodzinie zastepczej informacji o koniecznosci uzyskania porady w poradni psychologiczno-pedagogicznej lub w innej poradni specjalistycznej.

 

§ 3. 1. Centrum pomocy udziela rodzinie zastepczej wsparcia w rozwiazywaniu zglaszanych przez te rodzine problemów oraz gromadzi informacje o istotnych sprawach dotyczacych dziecka, w szczególnosci o:

1) stanie zdrowia dziecka;

2) postepach w nauce;

3) trudnosciach wychowawczych, w tym o samowolnym oddaleniu sie dziecka z rodziny zastepczej trwajacym dluzej niz 24 godziny;

4) trudnosciach w sprawowaniu opieki nad dzieckiem;

5) przerwie w sprawowaniu osobistej opieki nad dzieckiem, jezeli przerwa trwa dluzej niz jeden miesiac, oraz o osobie lub instytucji, która w tym czasie sprawuje opieke nad dzieckiem.

2. Centrum pomocy dba o podtrzymywanie wiezów emocjonalnych laczacych dziecko z rodzicami biologicznymi i innymi osobami bliskimi dziecku.

 

§ 4. 1. Centrum pomocy kieruje kandydatów do pelnienia funkcji rodziny zastepczej na szkolenie, o którym mowa w art. 83 ust. 1 ustawy.

2. Centrum pomocy, rozpatrujac oferty kandydatów do pelnienia funkcji niespokrewnionej z dzieckiem zawodowej rodziny zastepczej, bierze pod uwage w szczególnosci:

1) predyspozycje psychofizyczne kandydatów do pelnienia tej funkcji, w zaleznosci od typu rodziny zastepczej;

2) umiejetnosci niezbedne w opiece nad dziecmi o szczególnych potrzebach;

3) doswiadczenie w pracy z dziecmi o szczególnych potrzebach;

4) informacje pozwalajace na ocene funkcjonowania kandydatów w srodowisku lokalnym;

5) warunki mieszkaniowe kandydatów pozwalajace na przyjecie dziecka o szczególnych potrzebach.

 

§ 5. W zakresie programowym szkolenia dla kandydatów zglaszajacych gotowosc do pelnienia funkcji zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych uwzglednia sie zarówno w wymiarze godzin, jak i w doborze problematyki oraz metod szkolenia specyfike zadan opiekunczo-wychowawczych dla poszczególnych typów zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych.

 

§ 6. 1. Zakres programowy szkolenia kandydatów do pelnienia funkcji rodzin zastepczych, prowadzenia placówek rodzinnych oraz rodzin zastepczych obejmuje:

1) elementy prawa rodzinnego dotyczace praw dziecka;

2) wybrane elementy pedagogiki, psychologii rozwojowej i wychowawczej, z uwzglednieniem problemów dotyczacych rozwoju dziecka wychowywanego poza rodzina naturalna i wplywu sytuacji kryzysowych, w tym wystepowania przemocy w rodzinie, na zachowanie i rozwój dziecka;

3) wiedze i umiejetnosci rozpoznania oraz oceny sytuacji dziecka;

4) doskonalenie umiejetnosci opiekunczych, umiejetnosci radzenia sobie w sytuacjach stwarzajacych trudnosci wychowawcze oraz pokonywania trudnosci zwiazanych z kompensacja opóznien rozwojowych dziecka;

5) podstawowa wiedze o uzaleznieniach i ich wplywie na dziecko i rodzine;

6) zagadnienia organizacji opieki nad dzieckiem i mozliwosci uzyskania wsparcia w wychowywaniu dzieci;

7) zasady finansowania rodzin zastepczych;

8) informacje o zadaniach i kompetencjach centrum pomocy w sprawach dotyczacych rodzin zastepczych oraz o mozliwosci udzielania wsparcia w wychowaniu dziecka przez centrum pomocy lub przez wyspecjalizowane placówki;

9) podstawy wiedzy o rozwoju fizjologicznym i zdrowiu dziecka, profilaktyce prozdrowotnej, objawach sygnalizujacych choroby i postepowaniu w takich przypadkach, a takze rozpoznawaniu objawów wystepowania u dziecka szkodliwych dla dziecka uzaleznien.

2. Zakres programowy szkolenia dla kandydatów do pelnienia funkcji zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych jest poszerzony o zagadnienia dotyczace specyficznych potrzeb dzieci przyjmowanych do tych rodzin.

3. Zakres programowy szkolenia dla kandydatów na zawodowe niespokrewnione z dzieckiem specjalistyczne rodziny zastepcze, które beda opiekowac sie dziecmi niedostosowanymi spolecznie, obejmuje równiez:

1) wybrane zagadnienia z zakresu metod i zasad oddzialywan resocjalizacyjnych i terapeutycznych;

2) wybrane zagadnienia z zakresu patologii spolecznej ze szczególnym uwzglednieniem wplywu przemian cywilizacyjnych na zachowanie patologiczne dzieci i mlodziezy oraz zwiazana z tym koniecznosc odpowiedniego dostosowania metod profilaktyki spolecznej;

3) podstawy wiedzy o zasadach odpowiedzialnosci nieletnich, zasadach i trybie postepowania przed sadem rodzinnym i nieletnich oraz kuratorami sadowymi.

4. Zakres programowy szkolenia dla kandydatów na zawodowe niespokrewnione z dzieckiem specjalistyczne rodziny zastepcze, które beda opiekowac sie dziecmi z róznymi dysfunkcjami, problemami zdrowotnymi wymagajacymi szczególnej opieki i pielegnacji, obejmuje ponadto:

1) wybrane zagadnienia z zakresu wczesnej diagnostyki, interwencji i wspomagania jako kompleksowej wielospecjalistycznej pomocy dziecku niepelnosprawnemu;

2) zagadnienia dotyczace procesu rozwojowego oraz metod rewalidacji i rehabilitacji dziecka niepelnosprawnego;

3) informacje o organizacjach i instytucjach wspierajacych oraz udzielajacych specjalistycznej pomocy rodzinom wychowujacym dzieci z róznego rodzaju dysfunkcjami.

5. Zakres programowy szkolenia zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych o charakterze pogotowia rodzinnego obejmuje ponadto zagadnienia dotyczace adaptacji do nowej sytuacji, a takze sposobu przygotowania dziecka i rodziny zastepczej do krótkiego pobytu dziecka w tej rodzinie.

 

§ 7. 1. Podmiot ubiegajacy sie o zatwierdzenie programu szkolenia dla rodzin zastepczych oraz kandydatów do pelnienia funkcji rodzin zastepczych i prowadzenia placówek rodzinnych sklada wniosek o zatwierdzenie tego programu do ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

2. Wniosek zawiera:

1) nazwe i okreslenie podmiotu ubiegajacego sie o zatwierdzenie programu;

2) informacje o dotychczasowej dzialalnosci podmiotu ubiegajacego sie o zatwierdzenie programu, posiadanym doswiadczeniu w pracy z rodzinami zastepczymi oraz w zakresie prowadzonych szkolen.

3. Do wniosku dolacza sie program okreslajacy szczególowe cele szkolenia, czas przeznaczony na realizacje poszczególnych tematów oraz metody szkolenia uwzgledniajace specyfike zadan opieki i wychowania, a takze wykaz wykladowców prowadzacych szkolenie, z okresleniem ich kwalifikacji oraz doswiadczenia zawodowego.

4. Podmiot realizujacy szkolenia ewidencjonuje osoby uprawnione do prowadzenia szkolen.

 

§ 8. 1. Centrum pomocy wspólpracuje z sadem opiekunczym.

2. Centrum pomocy informuje wlasciwy sad opiekunczy o caloksztalcie sytuacji osobistej dziecka umieszczonego w rodzinie zastepczej oraz sytuacji rodziny naturalnej dziecka co najmniej raz w roku, w oparciu o przeprowadzony rodzinny wywiad srodowiskowy.

3. W przypadku stwierdzenia ustania przyczyny umieszczenia dziecka w rodzinie zastepczej centrum pomocy informuje sad opiekunczy o mozliwosci powrotu dziecka do rodziny naturalnej.

4. W przypadku okreslonym w art. 73 ust. 4 ustawy centrum pomocy informuje sad opiekunczy o innych kandydatach na rodzine zastepcza badz placówke opiekunczo-wychowawcza odpowiednia dla dziecka.

 

§ 9. 1. Wysokosc pomocy pienieznej, o której mowa w art. 78 ust. 4 ustawy, na czesciowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastepczej wynosi miesiecznie w przypadku dziecka:

1) do 7 lat - 60 % podstawy, o której mowa w art. 78 ust. 2 ustawy, zwanej dalej "podstawa";

2) do 7 lat, posiadajacego orzeczenie o niepelnosprawnosci - 80 % podstawy;

3) od 7 do 18 lat, posiadajacego orzeczenie o niepelnosprawnosci albo orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepelnosprawnosci - 60 % podstawy;

4) od 7 do 18 lat, umieszczonego w rodzinie zastepczej na podstawie ustawy z dnia 26 pazdziernika 1982 r. o postepowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109 i Nr 58, poz. 542 oraz z 2003 r. Nr 137, poz. 1304 i Nr 223, poz. 2217) - 60 % podstawy;

5) od 7 do 18 lat, posiadajacego orzeczenie o niepelnosprawnosci albo orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepelnosprawnosci i umieszczonego w rodzinie zastepczej na podstawie ustawy , o której mowa w pkt 4 - 80 % podstawy.

2. Jezeli dziecko umieszczone w rodzinie zastepczej posiada dochód, o którym mowa w art. 6 pkt 2 ustawy, kwote pomocy pienieznej ustalona na podstawie ust. 1 pomniejsza sie o kwote odpowiadajaca 50 % dochodu dziecka, z tym ze pomoc pieniezna nie moze byc nizsza niz 20 % podstawy.

 

§ 10. Pomoc pieniezna, o której mowa w art. 78 ust. 3 i 4 ustawy, przyznaje sie za okres pobytu dziecka:

1) w rodzinie zastepczej spokrewnionej z dzieckiem, rodzinie zastepczej niespokrewnionej z dzieckiem oraz zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem wielodzietnej i specjalistycznej rodzinie zastepczej, poczawszy od dnia ustanowienia rodziny zastepczej,

2) w zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastepczej o charakterze pogotowia rodzinnego, poczawszy od dnia, w którym dziecko zostalo faktycznie umieszczone w tej rodzinie o charakterze pogotowia rodzinnego - nie wczesniej jednak niz od miesiaca zlozenia wniosku.

 

§ 11. W razie niemoznosci sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, o której mowa w art. 72 ust. 4 ustawy, rodzina zastepcza otrzymuje pomoc pieniezna w wysokosci:

1) 20 % pomocy pienieznej ustalonej na podstawie art. 78 ust. 3 ustawy - w okresie pobytu dziecka w domu pomocy spolecznej;

2) 20 % pomocy pienieznej ustalonej na podstawie art. 78 ust. 3 ustawy - w okresie pobytu dziecka w specjalnym osrodku szkolno-wychowawczym lub w mlodziezowym osrodku wychowawczym, w przypadku gdy rodzina zastepcza nie ponosi kosztów pobytu dziecka w osrodku.

 

§ 12. Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem wielodzietna lub specjalistyczna rodzina zastepcza otrzymuje miesieczne wynagrodzenie w wysokosci do 120 % podstawy, nie mniej jednak niz wysokosc minimalnego wynagrodzenia za prace.

 

§ 13. 1. Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastepcza o charakterze pogotowia rodzinnego w okresie pozostawania w gotowosci przyjecia dziecka otrzymuje miesiecznie wynagrodzenie w wysokosci 80 % podstawy.

2. Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastepcza o charakterze pogotowia rodzinnego z dniem przyjecia pierwszego dziecka otrzymuje miesiecznie wynagrodzenie w wysokosci 120 % podstawy.

3. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 2, zwieksza sie o 20 % podstawy, jezeli w rodzinie zastepczej przebywa w okresie dluzszym niz 10 dni w miesiacu kalendarzowym wiecej niz troje dzieci lub co najmniej jedno dziecko, o którym mowa w § 9.

4. Starosta moze, za zgoda zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastepczej o charakterze pogotowia rodzinnego, rozliczac zwiekszenie wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 3, w okresach trzymiesiecznych.

 

§ 14. 1. W przypadku gdy jedno z rodziców placi alimenty na dziecko umieszczone w rodzinie zastepczej, drugie z rodziców ponosi odplatnosc za jego pobyt do wysokosci udzielanej na dziecko miesiecznej pomocy pienieznej.

2. W przypadku gdy jedno z rodziców nie zyje i dziecko otrzymuje z tego tytulu rente rodzinna, drugie z rodziców ponosi odplatnosc za jego pobyt do wysokosci udzielanej na dziecko miesiecznej pomocy pienieznej.

3. W przypadku gdy jedno z rodziców nie zyje, a dziecko nie otrzymuje z tego tytulu renty rodzinnej, drugie z rodziców ponosi odplatnosc za jego pobyt do wysokosci odpowiadajacej polowie kwoty udzielanej na dziecko miesiecznej pomocy pienieznej.

4. Rodzice, którzy placa alimenty na dziecko umieszczone w rodzinie zastepczej, nie ponosza odplatnosci.

 

§ 15. Rozporzadzenie wchodzi w zycie po uplywie 14 dni od dnia ogloszenia, z wyjatkiem § 9 ust. 1 pkt 2, 3 i 5, które wchodza w zycie z dniem ogloszenia z moca od dnia 1 maja 2004 r. ₂₎

_______

₁₎ Minister Polityki Spolecznej kieruje dzialem administracji rzadowej - zabezpieczenie spoleczne, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzadzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczególowego zakresu dzialania Ministra Polityki Spolecznej (Dz. U. Nr 134, poz. 1432).

₂₎ Z dniem wejscia w zycie niniejszego rozporzadzenia traci moc rozporzadzenie Rady Ministrów z dnia 29 wrzesnia 2001 r. w sprawie rodzin zastepczych (Dz. U. Nr 120, poz. 1284), zachowane w mocy na podstawie art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spolecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 i Nr 99, poz. 1001).